Sorumluluk ve Özgürlük Hakkında Bir Yazı

Sorumluluk ve özgürlük kavramları birbirleri ile alakalıdır. Özgürlük insanın kendi iradesi ile istediğini yapabilmesidir. Bir insanın istediğini yapabilmesi ancak yaptıklarının sonuçlarına katlanması ile mümkün olmaktadır. İnsanın yaptığı davranışın sonucuna katlaması ise sorumluluktur. Bu iki kavramın birbirini nasıl doğurduğu üzerine konuşalım.

İnsanları hayvanlardan ayıran en önemli fark özgür olmalarıdır. Hayvanlar davranışlarını kendi iradeleri ile gerçekleştirmiyorlar çünkü akıl kullanma yetenekleri yok. İnsanlar ise düşünerek, analiz ederek, ölçüp biçerek karar vermektedirler. Bu sebeple insanlar özgürdür. Ama hayvanlar özgür değildir.

Bir insanın özgür olduğunu kabul etmek için sadece aklına göre davranmasını örnek veremeyiz. İnsanlar bazen akıllarına göre özgürce davranma imkanına sahip olamayabilirler. Örneğin, hapishanede veya yatalak yaşayanlar ne kadar özgürce karar verseler de bunları gerçekleştirme imkanlarından yoksundurlar.

İşte sorumluluk kavramı da burada devreye girmektedir. Bir insanı bir şeyden sorumlu tutabilmek için kişinin özgür olması gerekir. Mesela bir ineği düşünelim. İnek komşunuzun tarlasındaki otları yemeye başladığı zaman ineği bundan sorumlu tutamazsınız çünkü bunu irade ile yapmamıştır. Özgür irade olmadığı için sorumluluk da yoktur.

Benzer şekilde akıl yetenekleri zayıf olan insanları da mahkemeler cezalandıramıyor. Çünkü muhakeme yeteneği yoktur. Yani iyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı birbirinden ayırt edemiyor.

Öğrenciler için de sorumluluk kavramı onların yaptıkları işle alakalıdır. Bir öğrencinin görevi ödevlerini yapmak, derslerine çalışmak, öğrenilmesi gereken konuları öğrenmek ve kendi hedefleri doğrultusunda çalışmalara katılmaktır. Öğrenci özgür bir şekilde bunları yapmayabilir. Sonucunda ortaya çıkacakları da kabul etmek zorundadır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*